دوشنبه ۰۱ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۶:۰۵
سرویس: یادداشت
 |  ۱۷/ مرداد/ ۱۳۹۶ - ۱:۵۱
  |   نظرات: ۲ نظر

فعالیت خبرنگار تخصصی بحران راهی برای برون رفت از یک چالش

 

بحران یکی از مهم ترین مناقشاتی است که در هر شکلی بروز کند؛ طبیعی یا غیرطبیعی، حیات بشری را به گونه های مختلف مورد تهدید قرار می دهد و با وجود سرعت انتشار اطلاعات و داده ها در شبکه های اجتماعی و وجود پدیده ای به نام شهروند خبرنگار در جامعه، کنترل شایعه در شرایط بحران به سختی انجام می شود.

 

در مدت زمانی که گذشت شاهد رخ دادن اتفاقات بسیاری از جمله بحران سیاسی در قطر، حوادث طبیعی مانند جاری شدن سیل در سیستان و بلوچستان، ریزش ساختمان پلاسکو در تهران بر اثر آتش سوزی و حادثه تروریستی مجلس شورای اسلامی و چند سانحه هوایی منجر به سقوط و بعضا ناپدید شدن هواپیما در برخی کشورها بوده ایم که مدیریت شرایط بحرانی با توجه به ماهیت و نوع هرکدام از این رویدادها، مستلزم آن است که تیم های رسانه ای به تکنیک های فنی و حرفه ای اطلاع رسانی مجهز و در راستای بحران زدایی از جامعه فعالیت کنند.

 

در عصری که تعدد رسانه ها افزایش پیدا کرده و راه های ارتباطی روز به روز در حال توسعه اند، رقابت بین رسانه ها در تولید، انتشار و توزیع خبر و اطلاعات فشرده تر شده است. رسانه ها در تلاشند با تهیه و انتشار به موقع اخبار از یکدیگر پیشی بگیرند و در به روز بودن و تازگی اطلاعات و اخبار منتشر شده برتری خود را نسبت به همصنفان خود اثبات کنند.

 

در شرایط بحران، رسانه های حرفه ای همگام با عوامل فرماندهی مدیریت بحران تلاش می کنند نیاز مخاطب را برای کسب اطلاعات صحیح پاسخ دهند و از این شیوه نیز جهت افزایش اعتبار خود در میان افکار عمومی و جذب مخاطبان بیشتر استفاده کنند. پاسخگویی صحیح به نیاز مخاطب از عوامل موثر در توسعه اعتماد عمومی در جامعه به شمار می رود بنابراین نیاز دسترسی به اطلاعات درست، شفاف و به موقع حق مسلم مخاطب فعال عصر کنونی است.

 

براساس مطالعات انجام شده، تاکنون ۴۰ نوع بحران در جهان شناخته شده که از این تعداد ۳۱ نوع در کشور ایران به ثبت رسیده است. آنچه که مسلم است؛ بحران های تهدیدکننده تنها حوادث و بلای طبیعی نیستند بلکه علاوه بر این ها مواردی چون بحران های غیرطبیعی که انسان مستقیم و غیرمستقیم در آن دخالت دارد، نیز تهدیدکننده حیات بشری است؛ بحران های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی از جمله این بحران ها هستند.

 

نیاز مخاطب به دسترسی سریع اخبار در همه شرایط و به طور ویژه تر در زمان بحران، رسانه ها و خبرگیران را به تکاپو می اندازد تا از هر راه ممکنی اطلاعات را کسب کنند و در اختیار مخاطب خود قرار دهند اما متاسفانه استفاده نادرست از فضای مجازی و شبکه های اجتماعی باعث می شود پیامدها و عوارض بحران گسترش یابد، بنابراین مدیریت این شرایط نیازمند تدوین راهکارهای اساسی و عملیاتی است و با توجه به نقش رسانه ها در توسعه اعتماد عمومی نباید در مدیریت این شرایط از کارکرد ابزار مهمی چون رسانه غافل شد.

 

 

 

 

مدیریت بحران دارای سه مرحله اقدامات پیش از بحران، حین بحران و بعد از بحران است. اقدامات پیش از بحران، معرفی کننده تلاش ها برای پیشگیری از وقوع بحران به شمار می روند که شامل ارائه مجموعه ای از آموزش های همگانی و بکارگیری و تقویت اصول فنی مرتبط با هر محیط و شرایط جامعه در جهت جلوگیری از وقوع بحران می باشد و رسانه ها بازوی قوی مدیران بحران در پیشگیری از وقوع آن هستند. در دو مرحله دیگر مدیریت بحران نیز نقش رسانه و خبرنگاران قابل پیش بینی است. اما تاکنون آنچه که درباره نقش رسانه ها در مدیریت بحران به عینه دیده ایم این است که رسانه ها در خارج از گود مدیریت بحران قرار دارند و جایگاه تعریف شده ای در این ساختار ندارند.

 

تعدد رسانه ها و پراکندگی اطلاعات، عدم آشنایی خبرنگاران با استراتژی های رسانه ای در زمان بحران، عدم شناخت کافی از جهت گیری رسانه ها در شرایط بحران توسط اعضای مدیریت بحران و همچنین نبود خبرنگار تخصصی و آموزش دیده بحران در جامعه خبری، شاید دلایل محکمی برای خارج از گود ماندن رسانه ها در بحث مدیریت بحران باشد. گاهی دیده می شود که خبرنگاران آگاهانه یا ناآگاهانه به جای کمک به بهبود اوضاع، در جهت ایجاد بحران های روحی و روانی پس از بحران اصلی قدم می گذارند و شاهد بروز پدیده هایی چون شایعه در زمان بحران می شویم.

 

همانطور که می دانیم هدف اصلی مدیریت بحران در وهله اول پیشگیری از وقوع حوادث و سپس کاهش خسارات مالی، جانی و روانی در جامعه است. علت کم پرداخته شدن به اقدامات پیشگیرانه بحران از سوی رسانه ها که اهمیت بیشتری نسبت به مراحل حین و بعد از بحران دارد، باید توسط صاحب نظران در حوزه مدیریت رسانه مورد بررسی قرار بگیرد چرا که حضور رسانه ها در حین بحران بیش از دو مرحله دیگر به چشم می خورد و غفلت از اقدامات مرحله پیش از وقوع بحران از سوی رسانه ها قابل نقد است.

 

بر این اساس به نظر می رسد می توان با آموزش خبرنگاران و روزنامه نگاران تخصصی و آشنایی آن ها با استراتژی های رسانه ای در زمان بحران، جایگاه رسانه ها را در ساختار مدیریت بحران ارتقا داد که این مسئولیت قطعا بر عهده صاحبان رسانه هاست. از این رو در یک نظرسنجی که بین ۱۰۶ خبرنگار و کارشناس روابط عمومی انجام شد، ۹۱٫۵ درصد از این جامعه آماری نقش و فعالیت خبرنگار تخصصی بحران را در مدیریت صحیح بحران موثر دانستند.

 

باید توجه داشت تعریفی که در حوزه خبری برای خبرنگار تخصصی بحران در نظر گرفته می شود با مفهوم خبرنگار حوادث که در حال حاضر در رسانه ها و مطبوعات فعالیت می کند، کاملا متفاوت است. خبرنگاران و روزنامه نگاران تخصصی بحران آموزش دیده اند که در همه مراحل از جمله قبل، حین و بعد از بحران، اطلاعات و اخبار را با هدف مدیریت شرایط و در جهت پیشگیری و کاهش خسارات منتشر کنند. بی شک با این راهکار می توانیم ارتقای جایگاه رسانه ها و نقش آفرینی موثر خبرنگاران و روزنامه نگاران در مدیریت صحیح بحران را به خوبی شاهد باشیم. بنابراین لازم است به مقوله آموزش تخصصی خبرنگار بحران با جدیت بیشتری پرداخته شود تا اطلاع رسانی در شرایط اضطرار در مسیر مناسب خود قرار بگیرد.

 

 

پدیدآورندگان:

احمد خداخواه ـ مدرس دانشگاه و پژوهشگر حوزه هوانوردی

مریم سبحانی فرد ـ دانشجوی کارشناسی روابط عمومی الکترونیک دانشکده خبر

Print Friendly, PDF & Email
این مطلب را به اشتراک بگذارید sms whatsapp


مطالب مرتبط
مدیر سایتمدیر سایت روابط عمومی , جامعه مجازی , جامعه مجازی روابط عمومی , ارتباطات , فضای مجازی , سازمان , کسب و کار , رسانه , رسانه مجازی , شبکه های اجتماعی , فنآوری , فن آوری , کانال تلگرام روابط عمومی تمام مطالب این نویسنده

2 Responses to “فعالیت خبرنگار تخصصی بحران راهی برای برون رفت از یک چالش”

  1. علی اکبر حسینی گفت:

    سلام ، مطلب بسیار مفیدی بود، استفاده کردیم

  2. مریم کاظمی گفت:

    سللم بسیار عالی و توضیحاتی جالب ونگاهی متفاوت را القا میکند.

design design

Advert (1)

download

Advert (1) Advert (2)Advert (4)

logo-samandehi
نماد اعتماد درگاه pay.ir

آمار بازدید:

بازدید امروز: 364 بازدید

بازدید دیروز: 907 بازدید

بازدید کل : 332447 بازدید

افراد آنلاین: 0 نفر

...